Son Yazılar

Basit Usul Mükellefiyete Geçiş-Fatih Kocaoğlu

15.06.2012 tarihinde yayınlanan 6322 sayılı kanun ile gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin belli şartları sağlaması durumunda 01.01.2014 tarihinden itibaren basit usulde vergilendirilmesine olanak sağlanmıştır. 283 nolu Gelir Vergisi Kanun Genel Tebliği ile de basit usule geçişin nasıl olacağı hakkında bilgi verilmektedir. Bu geçiş ile ilgili olarak kanun ve tebliğ çerçevesinde basit usul vegilendirme ve bu vergilendirmeye geçiş hakkında bilgiler vermeye çalışalım.
 
 
- Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartları (GVK 47.Madde)
 
Gelir Vergisi Kanunun 47.maddesini incelediğimizde “Basit usule tabi olmanın genel şartları” açıklanmaktadır. Bu genel şartlar şunlardır;
 
1. Kendi işinde bilfiil çalışmak veya bulunmak (işinde yardımcı işçi ve çırak kullanmak, seyahat, hastalık, ihtiyarlık, askerlik, tutukluluk ve hükümlülük gibi zaruri ayrılmalar dolayısıyla geçici olarak bilfiil işinin başında bulunmamak bu şartı bozmaz. Ölüm halinde iş sahibinin dul eşi veya küçük çocukları namına işe devam olunduğu takdirde, bunların bilfiil işin başında bulunup bulunmamalarına bakılmaz.)
 
2. İşyeri mülkiyetinin iş sahibine ait olması halinde emsal kira bedeli, kiralanmış olması halinde yıllık kira bedeli toplamı büyükşehir belediye sınırları içinde 2013 yılı itibariyle 5.300 TL, diğer yerlerde 3.700 TL aşmamak.
 
3. Ticari, zirai veya mesleki faaliyetler dolayısıyla gerçek usulde Gelir Vergisi’ne tabi olmamaktır.

- Basit Usule Tabi Olmanın Özel Şartları (GVK 48.Madde)
1. Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satanların yıllık alımları tutarının 01.01.2013 tarihinden itibaren 75.000 TL veya yıllık satışları tutarının 110.000 TL aşmaması,
 
2. 1 numaralı bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşanların bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatının 01.01.2013 tarihinden itibaren 37.000 TL aşmaması,
 
3. 1 ve 2 numaralı bentlerde yazılı işlerin birlikte yapılması halinde, yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamının 01.01.2013 tarihinden itibaren 75.000 TL aşmaması gerekmektedir.

- Basit Usulden Yararlanamayacak Olanlar
 
1. Kollektif şirket ortakları ile, komandit şirketlerin komandite ortakları;
 
2. İkrazat işleriyle uğraşanlar;
 
3. Sarraflar ile kıymetli maden ve mücevherat alım satımı ile uğraşanlar;
 
4. Gelir Vergisi Kanunu`nun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında sayılan kişi ve kurumlara karşı inşaat ve onarma işini taahhüt edenler ile bu mükelleflere karşı derece derece taahhütte bulunanlar;
 
5. Sigorta prodüktörleri;
 
6. Her türlü ilan ve reklam işleriyle uğraşanlar veya bu işlere tavassut edenler;
 
7. Gayrimenkul ve gemi alım satımı ile uğraşanlar;
 
8. Tavassut işi yapanlar (dayıbaşılar hariç);
 
9. Maden işletmeleri, taş ve kireç ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları işletenler;
 
10. Şehirlerarası yük ve yolcu taşımacılığı yapanlar ile treyler, çekici ve benzerlerinin sahip veya işleticileri, (Yapısı itibarıyla sürücüsünden başka on dört ve daha aşağı oturma yeri olan ve insan taşımaya mahsus motorlu kara taşıtları ile yolcu taşıyanlar hariç);
 
11. Maliye Bakanlığı’nca teklif edilen ve Bakanlar Kurulu’nca kararlaştırılan iş grupları, sektörler, il ve ilçeler, büyükşehir belediyeleri dahil olmak üzere il ve ilçelerin belediye sınırları (mücavir alanlar dahil), belediyelerin nüfusları, yöreler itibarıyla veya sabit bir işyerinde faaliyette bulunulup bulunulmadığına göre gerçek usulde vergilendirilmesi gerekli görülenler.
 
Bu yetkiye istinaden çıkarılan 8/5521 sayılı, 92/2683 sayılı ve 95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları ile bir kısım mükellefler gerçek usulde vergilendirilme kapsamına alınmıştır.
 
• Bakanlar Kurulu Kararları İle Gerçek Usule Alınan Mükellefler
 
- 95/6430 Sayılı BKK İle Gerçek Usulde Vergilendirme Kapsamına Alınan Mükellefler
 
95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile büyükşehir belediyesi olan illerin (Erzurum, Diyarbakır, Sakarya ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisine alınan yerlerden, yeni bağlanan mahallelerle birlikte 2000 yılı genel nüfus sayımındaki nüfusu 30.000’den az olan yerler hariç) mücavir alan sınırları dahil olmak üzere büyükşehir belediye sınırları içinde aşağıda belirtilen faaliyetleri yapan mükellefler, gerçek usulde vergilendirilme kapsamına alınmıştır.
 
a) Her türlü emtia imalatı ile uğraşanlar,
b) Her türlü emtia alım-satımı ile uğraşanlar,
c) İnşaat ile ilgili her türlü işlerle uğraşanlar,
d) Motorlu taşıtların her türlü bakım ve onarım işleriyle uğraşanlar,
e) Lokanta ve benzeri hizmet işletmelerini işletenler,
f) Eğlence ve istirahat yerlerini işletenler.
 
Bu mükellefler, basit usulden yararlanmaya ilişkin genel ve özel şartları taşıyıp taşımadıklarına bakılmaksızın gerçek usulde vergilendirileceklerdir.
 
Ancak, Gelir Vergisi Kanunu’nun (G.V.K.) 9 uncu maddesinde yer alan esnaf muaflığına ilişkin şartları topluca taşıyanlar, 95/6430 sayılı kararname kapsamına girmediklerinden, esnaf muaflığından yararlanabilmektedirler.
 
- 8/5521 Sayılı BKK İle Gerçek Usulde Vergilendirme Kapsamına Alınan Mükellefler
 Zirai mahsul satın alarak bu mahsulleri kısmen veya tamamen tüketici dışında kalanlara satan ticaret erbabı 8/5521 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 01.01.1983 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınmışlardır.
 
Canlı hayvan alım-satımı faaliyeti anılan Kararname kapsamında değerlendirildiğinden, bu şekilde faaliyette bulunan mükellefler gerçek usulde vergilendirilecektir.
 
Zirai mahsulün toptancı hallerinden veya ticari faaliyette bulunan sebze komisyoncularından sonraki teslim aşamaları 8/5521 sayılı kararname kapsamında kalmamaktadır.
 
- 92/2683 Sayılı Kararname İle Gerçek Usulde Vergilendirme Kapsamına Alınan Mükellefler
 
Her türlü televizyon, video, radyo, teyp, müzik seti, disk-çalar, kamera, bilgisayar, soğutucu, çamaşır ve bulaşık makinası, elektrikli süpürge, elektronik müzik aletleri, elektrikli dikiş makinası ile elektrikle çalışan benzeri eşyaların alım-satımı ve üretimi ile uğraşan mükellefler 92/2683 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınmışlardır.
 
Kararnamede yazılı malların yanında, diğer mal ve hizmetleri satan mükellefler de gerçek usulde vergilendirilmektedir.
 
Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen elektrikle çalışan benzeri eşyalar ibaresinden, doğrudan elektrik enerjisiyle çalışan veya elektrikle şarj edildikten sonra çalışan emtianın anlaşılması gerekmektedir.
 

Gerçek Usul Vergilendirmeden Basit Usul Vergilendirmeye Geçiş

 
6322 sayılı kanun ile 193 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
 
 “Basit usule tabi olmanın şartlarından herhangi birini takvim yılı içinde kaybedenler, ertesi takvim yılı başından itibaren gerçek usulde vergilendirilirler. Basit usulün şartlarını haiz olanlardan, bu usulden yararlanmak istemediklerini yazı ile bildirenler dilekçelerinde belirttikleri tarihten veya izleyen takvim yılı başından, yeni işe başlayanlar ise işe başlama tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirilirler. Gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerden, 47 nci maddede yazılı şartları taşıyanlardan arka arkaya iki hesap döneminin iş hacmi 48 inci maddede yazılı hadlerden düşük olanlar, yazılı talepleri üzerine bu şartın gerçekleşmesini takip eden takvim yılından başlayarak basit usule geçebilirler. İşin eş ve çocuklara devri halinde iş hacminin hesabında devirden önceki süreler de dikkate alınır. Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenledikleri tespit edilenler hiçbir suretle basit usulde vergilendirilmezler.”
 
“Gerçek usulde vergilendirilmekte iken işini terk eden mükellefler ile basit usulün şartlarını kaybedenlerden gerçek usulde vergilendirilmeye başlamadan önce işini terk eden mükellefler, terk tarihini takip eden yılın başından itibaren iki yıl geçmedikçe basit usule dönemezler. Bu hüküm, işin eş veya çocuklara devri halinde de uygulanır.
 
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”
 
Yine aynı kanunun 13.maddesiyle Gelir Vegisi kanuna eklenen geçici madde ile GVK 46.maddesinin altıncı ve yedinci fıkrasında (yukarıda eklenen fıkralar) yer alan şartların tespitine 01.01.2012 tarihinden başlanacağı bildirilmiştir. Diğer bir deyişle basit usul vergilendirmeye geçiş 01.01.2014 tarihinden itibaren başlayacaktır.
 
283 nolu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar neticesinde basit usule geçiş yapılabilmesi için;
 
- Yukarıda açıklamasını yaptığımız Basit Usule Tabi Genel Şartları topluca taşıması,
- Basit Usule Tabi Özel Şartlarının ard arda iki dönem gerçekleşmesi,
- Yazılı talepte bulunulması
halinde takip eden dönem başından itibaren basit usul vergilendirmeye tabi tutulacaklardır.
 
Ancak, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenledikleri tespit edilen mükellefler hiç bir suretle basit usule dönemeyeceklerdir.
 
İşin terk edilmesi veya eş ve/veya çocuklara devredilmesi hallerinde ilgisine göre terk veya devir  tarihini takip eden yılın başından itibaren iki yıl geçmedikçe basit usule dönmeleri mümkün değildir.
 
Gerçek usulde vergilendirildiği veya vergilendirilmesi gerektiği faaliyetini 1/1/2012 tarihinden önce terk eden mükellefler için iki yıllık sürenin hesaplanmasına 1/1/2012 tarihinden itibaren başlanacaktır.
 
Gerçek usulde vergilendirildiği veya vergilendirilmesi gerektiği faaliyetini 1/1/2012 tarihinden itibaren terk eden mükellefler terk tarihini takip eden yılın başından itibaren iki yıl geçmedikçe basit usulden yararlanamayacaklardır.
 
Gerçek usulde vergilendirildiği veya vergilendirilmesi gerektiği faaliyetini terk eden mükellefin basit usulde ortaklık şeklinde faaliyette bulunmak istemesi halinde;
 
- Faaliyetin terk tarihine bağlı olarak, 1/1/2012 tarihinden veya terk tarihini takip eden yıldan itibaren iki yıllık sürenin geçmesi,
 
- Diğer ortaklarla birlikte basit usule tabi olmanın şartlarının topluca taşınması kaydıyla, basit usulden yararlanılması mümkün bulunmaktadır.
 

Gerçek Usulden Basite Usule Geçişte Kullanılmakta Belgelerin Durumu

 
Gerçek usul mükellefiyetten basit usul mükellefiyete geçiş tarihinden itibaren 1 ay içerisinde kullanılmamış olan fatura, sevk irsaliyesi, perakende satış fişi, müstahsil makbuzu vb. belgeleri dilekçe ekinde vergi dairesine başvurarak iptalinin yapılması sağlanmalıdır. Basit usul mükellefiyet kullanılacak belgeleri bağlı bulunduğu oda veya birlikten temin edeceklerdir. Bağlı olduğu il veya ilçede meslek odası olmayan iş grupları mükellefleri, belgelerini anlaşmalı matbaalardan veya noterlerden tasdik ettirmek suretiyle temin edebilirler.
 
Ödeme kaydedici cihaz kullanmakta olan mükellefler, basit usul mükellefiyete geçtiklerinde yine kullanmaya devam etmek istemeleri halinde ilgili servise başvurarak gerekli değişiklikleri yaptırdıktan sonra kullanmaya devam edebilirler.
 
Saygılarımla,
 
Fatih KOCAOĞLU
S.M.M.M. (Stajyer)
 
 
 
 
Kaynaklar:
 
-   193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu
-   6322 Sayılı Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
-   215 Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği
-   225 Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği
-   Basit Usule Tabi Mükellefler İçin Vergi Rehberi (2013)

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Arşivler
Etiketler
Son Yorumlar
Kimler Çevrimiçi
Şuanda 15 ziyaretçi çevrimiçi
1 ziyaretçi, 14 robot, 0 üye
Aralık 2014
Pts Sal Çar Per Cum Cts Paz
« Kas    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  
Şuanda 15 ziyaretçi çevrimiçi
1 ziyaretçi, 14 robot, 0 üye
Bugünkü Maksimum Ziyaretçi Sayısı: 34 de 12:00 am EET
Bu ay: 109 de 12-10-2014 09:56 am EET
Bu yıl: 185 de 02-10-2014 09:54 pm EET
Tüm zamanlar: 502 de 12-19-2013 02:50 pm EET