Son Yazılar

Bitcoin İşlemlerinin Muhasebe Kayıtları-Koray Ateş

Koray Ateş
E. Öğretim Görevlisi
KGK Bağımsız Denetçi
korayates@muhasebetr.com

 

Değerli okurlar, son dönemlerde ismini çokça duyduğumuz bitcoin ve benzeri sanal para ticaretinin vergi ve muhasebe boyutunu bu hafta ele alacağız.

BİTCOİN PARA MI MENKUL KIYMET Mİ EMTİA MIDIR?

Öncelikle bitcoin nedir? Para mıdır, menkul kıymet midir? Yoksa başka bir şey mi? SPK yetkilileri Bitcoin’in kendi menkul kıymet tanımına uymadığını belirttiler. Merkez Bankası yetkilileri ise paranın bir devletin merkez bankası tarafından basılması gerektiğinden hareketle Bitcoin’in para olarak değerlendirilemeyeceğini belirtmiştir.

O halde geriye tek bir seçenek kalıyor. O da emtia. Eğer bitcoin resmi makamlarca da emti olarak kabul edilirse bu takdirde hem gelir vergisi hem de KDV devreye girecektir. Aynı zamanda bu işi ticari olarak yapan şirketler içinde kurumlar vergisi doğacaktır.

Yapacağımız bütün kayıtlar bitcoinin EMTİA olarak kabul edilmesi varsayımına dayanmaktadır.

BİTCOIN MUHASEBE KAYITLARI

Örnek: ABC A.Ş. esas faaliyet konusu emtia alım satımıdır. Bu şirket yatırım amaçlı Japonya’daki bir şirketten birimi 20.000 TL’den 5 adet bitcoin emtia’sı almıştır. Bitcoin’ler doğrudan şirketin yatırım hesabına gelmiştir. Japon firması tarafından bu işlem için herhangi bir fatura düzenlenmemiştir.

Şirket tarafından satın alınan bu emtia, ne para ne de menkul kıymet olduğu için 10 ve 11’li grupta takip edilemez. Tek düzen hesap planı çerçevesinde 15’li grubun açıklamasına baktığımız zaman bu hesabın emtia grubu için olduğu gayet açıktır. Bitcoin de bir emtia olduğu için bu işlem 15’li grupta takip edilmelidir.

Aynı zamanda söz konusu emtia eğer yurt dışından gümrük vasıtasıyla gelseydi gümrükte KDV ödemek zorunda kalacaktık. Emtia’nın gümrüksüz olarak aktife girmesi bu işleme KDV hesaplamayacağız anlamına gelemez. Bu nedenle satın alınan Bitcoin emtia’sı için sorumlu sıfatıyla KDV hesaplanmalıdır.

————————————————————-/————————————————-

157 DİĞER STOKLAR              100.000,00

157.01.099 Soyut Emtialar

191 İNDİRİLECEK KDV                        18.000,00

329      DİĞER TİCARİ BORÇLAR                    100.000,00

391      HESAPLANAN İLAVE KDV                   18.000,00

Bitcoin alımı

—————————————————————————————————————-

Şiket bu bitcoinleri  İstanbulda mukim bay (A)’ya bir süre sonra 3 adedini birim fiyatı KDV dahil 30.000 TL den satmıştır.

—————————————————————/————————————————-

120 ALICILAR              90.000

600 YURT İÇİ SATIŞLAR                      76.271

391 HESAPLANAN KDV                      13.729

Bitcoin satış kaydı

——————————————————————————————————————–

———————————————————/———————————————————-

621 SATILAN TİCARİ MALLAR            60.000

153 TİCARİ MALLAR   60.000

———————————————————————————————————————-

Şirket elinde kalan son iki bitcoin’i de adedi 40.000 TL’den Hollanda mukimi bir kişiye satmıştır.

Şirket tüm bitcoin satışları için fatura düzenlemek zorundadır. Yurt dışına yapılan bu satış bir hizmet ihracatı mıdır? Konu bu yönüyle netleşmediği sürece bu satış için de KDV hesaplanmak zorundadır.

—————————————————————/————————————————-

120 ALICILAR              80.000

601 YURT İÇİ SATIŞLAR                      67.796

391 HESAPLANAN KDV                      12.204

Bitcoin satış kaydı

——————————————————————————————————————–

———————————————————/———————————————————-

623 DİĞER SATIŞLARIN MALİYETİ      40.000

157 DİĞER STOKLAR  40.000

———————————————————————————————————————-

MÜKELLEF OLMAYANLAR İÇİN DEĞER ARTIŞ KAZANCI OLACAKTIR

Zira vergi mükellefi olmayan kişiler tarafından bitcoin alınıp satılması işlemi değer artış kazancı olarak arızi kazanç şeklinde vergilenecektir. Tabi ki bu durum bitcoin’in emtia olarak değerlendirilmesi varsayımında geçerlidir. Arızi kazanç olarak kabul edilmesi durumunda 2017 yılı için elde edilen kazancın 24.000 TL’si istisnadır. Bu tutara kadar beyanname verilmesine gerek bulunmamaktadır.

ALICI VE SATICIYI BİR ARAYA GETİREN ŞİRKETLERİN MUHASEBE KAYITLARI

Bazı şirketler ise Bitcoini doğrudan kendisi almak yerine alıcı ve satıcıyı bir araya getirip söz konusu işlemden komisyon elde edeceklerdir. Böyle bir durumda şirket, anlaşma gereği hem satıcıya hem de alıcıya komisyon faturası kesebilir. Bu komisyonlar bazen Bitcoin şeklinde de alınabilir. Zira bitcoin’in emtia olduğu durumu değişmezse bu komisyon olarak alınan Bitcoinler için KDV li fatura düzenlemek gerekebilir.

Şirket Almanya’daki satıcıyı ve İrlanda’daki alıcıyı bir araya getirmiş ve kendi sistemi üzerinden bitcoin alış ve satışına aracılık etmiştir. Bu işlem için adedi 20.000 TL’den 1 adet Bitcoin komisyonu elde etmiştir.

Şirket elde ettiği bu komisyon için fatura düzenlemek zorundadır. Komisyonu veren kişi Almanya’da mukim kişidir. Mevcut mevzuatımızda uluslararası Bitcoin işlemlerinin hizmet ihracatı olup olmadığı henüz netlik kazanmamıştır. Dolayısıyla bu işlem için KDV hesaplamak gerekecektir.

———————————————————/————————————————————–

120 ALICILAR              20.000

601 YURT DIŞI SATIŞLAR      16.949

391 HESAPLANAN                  3.051

Bitcoin komisyonu

—————————————————————————————————————————

———————————————————/————————————————————–

157 DİĞER STOKLAR  20.000

120 ALICILAR              20.000

Hesaba düşen bitcoin şeklindeki komisyonun emtia grubuna alınması

—————————————————————————————————————————

19.12.2017

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.

Arşivler
Etiketler
Son Yorumlar
Kimler Çevrimiçi
Şuanda 99 ziyaretçi çevrimiçi
4 ziyaretçi, 95 robot, 0 üye
Haziran 2018
P S Ç P C C P
« Oca    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930  
Şuanda 99 ziyaretçi çevrimiçi
4 ziyaretçi, 95 robot, 0 üye
Bugünkü Maksimum Ziyaretçi Sayısı: 100 de 01:29 pm UTC
Bu ay: 135 de 06-05-2018 01:26 pm UTC
Bu yıl: 167 de 01-02-2018 08:54 am UTC
Tüm zamanlar: 502 de 12-19-2013 02:50 pm UTC